Lisa Ridzeń- ,,Kiedy żurawie odlatują na południe’’

Są książki, które czyta się dla przyjemności, są takie, które dostarczają wzruszeń i są wreszcie te, które po przeczytaniu pozostawiają nas sam na sam z pytaniem, na które niełatwo znaleźć odpowiedź.
Powieść Lisy Ridzeń należy właśnie do tej ostatniej kategorii. Nie jest to jedynie opowieść o starości, samotności, nieuchronnym końcu świata.
To przejmujące studium człowieka który powoli traci kontrolę nad własnym światem, a mimo to wciąż pragnie patrzeć na góry, jeziora, lasy, na otaczające go piękno. Być kimś więcej niż tylko podopiecznym, pacjentem czy starszym panem.
Bossie 90-letni bohater powieści nie chce jeszcze oddać życia w ręce innych ludzi. Chce decydować
o sobie, zachować własne przyzwyczajenia, pozostać we własnym domu i mieć przy sobie ukochanego psa Sixteena. Z pozoru niewiele. W rzeczywistości jest to walka o ostatnie skrawki niezależności, o prawo do własnych wyborów i o poczuciu, że nadal ma się wpływ na cokolwiek.
Kiedy ciało zaczyna odmawiać posłuszeństwa kurczy się nie tylko fizycznie, kurczy się także wolność, prywatność i godność. Stąd autorka w swej powieści stawia niewygodne pytanie: czy człowiek starszy ma prawo do własnych decyzji również wtedy, gdy bliscy są przekonani, że wiedzą lepiej co jest dobre i konieczne.
Zaistniały konflikt pomiędzy starszym panem a jego synem nie dotyczy wyłącznie psa. Przy nim bohater książki może być opiekunem i kimś niezwykle potrzebnym.
Odebranie Sixteena oznaczałoby więc utratę nie tylko przyjaciela, ale także ważnej części świadomości.
To bolesna ironia starości: człowiek, który przez lata troszczył się o innych, nagle musi udowodnić, że sam wciąż zasługuje na zaufanie. Bossie wciąż wraca myślami do żony Frederiki przebywającej w ośrodku pomocy z powodu demencji i próbuje odnaleźć sens ich wspólnej historii.
Bolesna pozostaje także relacja Bo z synem Hansenem. Nie z braku obopólnych uczuć, lecz odwagi
i właściwych słów. Po tej lekturze trudno nie pomyśleć o starszych osobach, których mijamy na ulicach czy odwiedzamy w domu. Warto ją przeczytać po to, by lepiej zrozumieć jak żyć i nie przegapić tych, których kochamy, zanim będzie za późno.
Szczególne znaczenie ma tytuł książki. Żurawie odlatujące na południe przywołują naturalny rytm świata: przybywanie, dojrzewanie i odchodzenie.
Jakże przejmujące są słowa Bo: ,,Żałuję, że ostatni raz widzę te piękne widoki’’
Czesława Szlachta-Pytko
DKK przy BPGiM w Strzyżowie






