English Deutsch Français


Aktualności



ŚWIĘTA ŻYDOWSKIE - styczeń 2020





ŚWIĘTA ŻYDOWSKIE - styczeń 2020


 ŚWIĘTA ŻYDOWSKIE 2019

JOM KIPUR – DZIEŃ POKUTY I POJEDNANIA, PESACH – ŚWIĘTO PRZAŚNIKÓW


Biblioteka Publiczna Gminy i Miasta im. J. Przybosia w Strzyżowie wraz z Towarzystwem Miłośników Ziemi Strzyżowskiej od 10 lat są głównymi inicjatorami spotkań poświęconych historii strzyżowskich Żydów. Światowe Dni Judaizmu w Kościele Katolickim przypadające na 17 stycznia w Strzyżowskiej Synagodze stały się imprezą cykliczną, która weszła na stałe do kalendarza imprez organizowanych przez naszą Bibliotekę. Coroczne spotkania mają na celu przybliżenie historii, kultury, języka, religii, obyczajów, obrzędów, ze szczególnym uwzględnieniem życia codziennego strzyżowskich Żydów. Uczestnicy spotkania historyczno -kulturalnego zgłębiają wiedzę o naszych żydowskich braciach. Przedstawiamy tradycję i historię obydwu narodów.

Komitet ds. Dialogu z Judaizmem Episkopatu Polski nadał tegorocznym obchodom motto przewodnie „Dzień święty i świętowanie”. Zrozumienie potrzeby i istoty świętowania jest bardzo potrzebne w dzisiejszych czasach, gdy ludzie tracą poczucie sacrum.

W spotkaniu w którym mogliśmy uczestniczyć Marzena Łącka przedstawiła nam dwa święta – Jom Kipur – Dzień Pokuty i Pojednania oraz Pesach – święto Przaśników - bliskie sercu każdego wyznawcy wspólnego Boga.

Jom Kipur jest to najbardziej uroczyste ze wszystkich żydowskich świąt, to „Szabat Szabatów”. Dziesiąty dzień miesiąca tiszri (w tym roku 2020 przypada on 27–28 września) Bóg ustanowił jako Dzień Pojednania (hebr.: Jom Kipur) dla Izraela. Według tradycji tego dnia Mojżesz zszedł z Góry Synaj z drugimi Tablicami Prawa i oznajmił Hebrajczykom, że Bóg wybaczył im grzech kultu złotego cielca.

Na pamiątkę tego wydarzenia Żydzi na całym świecie zbierają się w domach modlitwy, aby pojednać się z Bogiem i uzyskać przebaczenie wszystkich swoich grzechów. Wierzą, że zgodnie z tradycją w Rosz Haszana, czyli Nowy Rok, otwierają się w niebie trzy księgi: Księga sprawiedliwych, Księga grzeszników i Księga przeciętnych ludzi.

W Jom Kippur rano, po czytaniu Tory, odmawia się Jizkor Mazkira - Modlitwę Pamięci o tych, którzy odeszli. Uczestnicy naszego spotkania wspominali też pamięć współmieszkańców Strzyżowa, którzy zginęli w czasie Szoah – Zagłady zgotowanej Żydom przez Niemów w czasie II wojny światowej. Kilkudziesięciu Izraelitów uratowało się dzięki bohaterskiej postawie mieszkańców Ziemi Strzyżowskiej. Uczestnicy spotkania mieli możliwość upamiętnienia także Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.

Należy pamiętać, że największą grupą osób wyróżnionych przez Instytut Yad Vashem tym tytułem to Polacy. Poprzez nasze inscenizacje najbardziej związaliśmy się z ocalałą rodziną Izaaka Berglassa, który wraz z bliskimi uciekł zanim Niemcy wkroczyli do Strzyżowa. Dlatego 17 stycznia aktorzy – amatorzy corocznie odgrywają sceny z życia, obrzędów i obyczajowości postaci związanych z tą rodziną i ze strzyżowskimi Żydami, np. podrabinem Judą Horowitzem. Po przejmującej modlitwie Awinu Malkejnu (Ojcze nasz, Królu nasz) wygłoszonej przez rabina po hebrajsku a wykonał to Jerzy Dubiel, pieśń „Awinu Malkejnu” zaśpiewała pani Marta Dubiel. Wyjątkowo wzruszające wiersze w mistrzowskim wykonaniu pani Kingi Dulęby – Fic dopełniły pierwszej, poważnej części uroczystości.

Druga część spotkania dotyczyła radosnego święta Pesach czyli Paschy. To wielkie święto wolności, obchodzone na pamiątkę wyjścia (Exodusu) Żydów z niewoli egipskiej pod wodzą Mojżesza, symbolizuje także zapowiedź odkupienia świata w chwili przyjścia Mesjasza. Święto zaczyna się 15 dnia miesiąca nisan (wypadającego zwykle w kwietniu lub na przełomie marca i kwietnia) i trwa siedem dni. Święto Pesach nazywane jest też Świętem Wolności i ten jego aspekt jest podkreślany w modlitwach i rytuałach. Inną nazwą Paschy jest Święto Przaśników, bo Izraelici opuścili Egipt w pośpiechu, i ciasto, które przygotowywali, nie miało czasu wyrosnąć, więc upiekli je jako macę - chleb bez zakwasu. Uczta sederowa to najważniejsze chwile obchodów święta Paschy. „Seder” oznacza po hebrajsku porządek i najważniejszy był właśnie porządek przenikniętych głęboką duchową treścią obrzędów i obyczajów. W ściśle określonej kolejności na stole powinny się znaleźć rytualne potrawy, a liturgia całego wieczoru musiała być zgodna z Tradycją i zapisami świętych ksiąg Hebrajczyków.

Po krótkiej historii która płynęła z ust Marzeny Łąckiej przyszedł czas na krótkie przedstawienie tradycyjnej uczty sederowej w wykonaniu naszych wspaniałych aktorów – amatorów. Na scenę wchodzili poszczególni członkowie znanej już nam rodziny Berglassów, Marzena Łącka przedstawiała zebranym jak kolacja sederowa przebiega kiedy i jakie rytualne potrawy pojawiały się na stole. Były modlitwy i błogosławieństwa, a także związane z Paschą zabawy, zagadki i pieśni. Tego wieczoru główną rolę odgrywały kobiety. Kiedy kobiety przygotowywały poszczególne dania, na salę wnoszono żydowskie smakołyki dnia przygotowane przez KGW w Wysokiej Strzyżowskiej wspaniały CHAROSET – składający się z jabłek, orzechów, bakalii zalewany wspaniałym czerwonym winem, KGW w Żyznowie przygotowało KUGIEL ZIEMNIACZANY – który może być podawany i na ciepło i na zimno, natomiast KGW w Żarnowej CIASTO MIGDAŁOWE – wypiek przypominający biszkopt ale pachnący migdałami czy wreszcie PIEROGI PO ŻYDOWSKU - KREPLACH. Symbolika potrawy związana jest ze świętem Jom Kipur. W kuchni żydowskiej nie wolno było dodawać żadnej wieprzowiny (w tym smalcu).
Te wszystkie smakołyki mogła spróbować publiczność która uczestniczyła w naszym spotkaniu. Miła atmosfera, ubarwiona pięknymi pieśniami w wykonaniu uczniów z Zespołu Szkól Technicznych w Strzyżowie pod kierunkiem pani Katarzyny Szady – Sagan udzieliła się wszystkim uczestnikom spotkania. Wystrój wnętrz, obsługa, klimat spotkania jak co roku zapewnili Państwu pracownicy Biblioteki Publicznej Gmin i Miasta w Strzyżowie. Serdecznie dziękuje wszystkim którzy ten wieczór spędzili z nami i zapraszamy na kolejne wydarzenia kulturalne w Naszej Bibliotece a wystąpili dla Państwa:

REŻYSER – OPOWIADACZ MARZENA ŁĄCKA
RABIN – JERZY DUBIEL
SYN - JONATAN - KACPER FLAGA
SYN - DAWID - ŁUKASZ WYCIŚLAK
CÓRKA - REBEKA - EMILKA PIECZEK
OJCIEC – GABRIEL GĄSIOR
MATKA – KAROLINA GORZYNIK
BABCIA - MARTA UTNICKA
RECYTACJA – KINGA DULĘMBA FIC
ŚPIEW – MARTA DUBIEL


Marta Utnicka i Marzena Łącka



PRZEPISY DO POBRANIA:

Ciasto migdałowe na paschę - KGW w Żarnowej
Kugel ziemniaczany - KGW w Żyznowie
Kulki z macy i białego sera
Pesachowy charoset - KGW w Wysokiej Strzyżowskiej
Pierogi po żydowsku czyli kreplach na Jom Kipur

Fotorelacja
 ŚWIĘTA ŻYDOWSKIE



Wideorealacja


Do góry









STRONA GŁÓWNA   |   GODZINY OTWARCIA   |   AKTUALNOŚCI   |   KATALOG ON-LINE


Copyright © 2004-2018 Biblioteka Publiczna Gminy i Miasta w Strzyżowie
Realizacja: Paweł L.

Do góry